Thought Show SS3 #4|Hiện sinh: chấp nhận số phận hay tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời?|ThS. Lương Dũng Nhân

 

Thông tin diễn giả: Lương Dũng Nhân

Lương Dũng Nhân tốt nghiệp Thạc sĩ Lãnh đạo Giáo dục (Master of Education - MEd) từ University of Queensland (Australia), đang làm Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Giáo dục chuyên về Vận dụng Generative AI trong giáo dục tại Đại học Edgewood, Wisconsin, Mỹ .https://vnexpress.net/tac-gia/luong-dung-nhan-3010.html

Một số luận điểm đáng chú ý:

- "Con người bị kết án bởi tự do" triết gia hiện sinh Jean-Paul Sartre (Pháp): con người sinh ra không có bản chất định sẵn, chúng ta buộc phải tự do lựa chọn ý nghĩa cuộc sống, hành động và chịu trách nhiệm hoàn toàn cho những lựa chọn đó, dù sự tự do này đi kèm với gánh nặng, lo âu và sự mất mát.=> lựa chọn đôi khi lại là một gánh nặng. 

- Theory U - do Otto Scharmer (MIT) để xuất - là mô hình lãnh đạo và tạo thay đổi chuyển hoá, nhấn mạnh việc thay đổi từ bên trong con người trước khi thay đổi hành động và hệ thống

        a. the core value of theory U - " chất lượng của kết quả phụ thuộc vào chất lượng của sự chú ý (awareness) của người hành động. => Theory help cá nhân & tổ chức: 1 - nhìn rõ thực tại diễn ra 2- Kết nối tương lại 3- hành động từ nhận thức sâu hơn , ko phải thói quen. 

        b. Hành trình chữ U: 1 - Downloading - phản ứng theo thói quen => 2- Seeing - Nhìn đôi mắt ko phán xét => 3- Sensing - cảm nhận từ toàn bộ hệ thống => 4 - Presencing - chạm điểm sâu nhất chữ U ( buông bỏ cái tôi cũ kỹ ) => 5 - Crystallizing (ý tưởng tương lai trở nên rõ ràng) -> Prototyping (thử nghiệm nhỏ, nhanh , học nhanh) -> performing (mở rộng , tao tác động hệ thống)

=> Thay đổi từ Ego centric (tập trung vào cá nhân) => Eco centric (focus vào hệ sinh thái)- vạn vật đều có vai trò của chính mình như cây, lá , côn trùng ...

- Chính sự bất định của cuộc đời mà cho chúng ta có quyền điều chỉnh, thiết kế cuộc sống theo ý muốn của mình. 

- Mô hình 3 chữ A: Adopter (quy thuận giả) - học theo và thực hành những khuôn mẩu, lô trình đã được đút kết để đạt điều mình muốn . Authentist (độc tôn giả) - một phiên bản độc đáo duy nhất của chính mình , duy nhất. Thấp đốt lên mà đi, kiến tạo con đường mình đi. Actualiser - hiện thực hoá ước mơ của mình. => Mỗi giai đoạn có thể có những chữ A khác nhau. 

- Tư duy triết học , bỏ qua sự loại trừ theo kiểu chỉ có sai hoặc đúng. Nó có thể có sự giao thoa

- Haỉ quân Mỹ có câu nói " the map is not territory " => chúng ta phải đặt chân và trải nghiệm của chính mình để biết territory thực sự. => bạn phải quay lại cuộc sống, trải nghiệm và triết học sẽ phát sinh trong bạn 

- Không ai có thể hiểu được nỗi đau của chính bạn và ngược lại. Không nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau nào. 

- Transformative education (giáo dục chuyển hoá) là cách tiếp cận giáo dục nhằm thay đổi các con người nhìn thế giới, nhìn chính mình và cách họ hành động , chứ không chỉ truyền đạt kiến thức hay kỹ năng.

    => thay đổi khung tư duy (mindset, worldview) => thay đổi bền vững về hành vi và bản sắc. (training - để biết thêm, skill development - để làm tốt hơn, transformative - để trở thành một con người khác)

    => nền tảng lý thuyết:

        * Jack Mezirow - transformative learning theory

        * Paulo Freier: Critical pedagogy

        * Theory U

        * Adult learning (Andragogy) - người lớn học từ trải nghiệm

    => các yếu tố cốt lỗi 

        * Disordering dilemma - cú " lệch khung" - trải nghiệm khiến người học bối rối , đặt câu hỏi về niềm tin - Ex: thất bại, phản hồi mạnh, câu hỏi khó, tình huống đạo đức

        * Critical reflection - phản tư sâu: không hỏi : " tôi học được gì? mà hỏi " tại sao tôi tin điều này"

        * Dialogue - đối thoại an toàn 

        * Identity shift - dịch chuyển bản sắc  => người học thay đổi cách họ nhìn bản thân, người khác và vai trò của mình 

        * Action * reintegration - hành động mới: áp dụng tư duy mới vào đời sống vào công việc

        * Vai trò của người dạy: Facilitator - dẫn dắt, tạo môi trường an toàn, Coach - đặt câu hỏi đúng, Witness - chứng kiến hành trình của người học

- Việc không có động lực phấn đấu của một người hay cái lửa là kết quả của một quá trình dài bị phủ định ước muốn, năng lực bản thân. 

- Không nhất thiết phải luôn đi tìm cái ý nghĩa gì cao xa, chỉ việc sống trọn vẹn hiện tại, ở đây, bây giờ thì với các quy luật đang vận hành và dòng chảy thời gian sẽ tự tạo ra những giá trị tuyệt vời. Đây là điểm là cá nhân mình đang gặp phải. Mình luôn cảm thấy phải luôn cố gắng tiến lên, làm điều gì đó ý nghĩa mỗi ngày và gần đây còn bị chính sự yên ổn làm bản thân lo lắng, hồi hợp. Điểm này cũng khá tương đồng với 2 địa " hiện tiền và Viễn hành" . Việc tiến lên từng bước nhỏ thì cũng đã là sự tiến lên của cuộc viễn hành. Tâm lý học nhận thức => thả lỏng tâm trí, an toàn và kết nối => chúng ta sẽ cởi mở tiếp nhận tất cả những gì đang diễn ra, không phán xét và chúng ta hoà mình như một phần của dòng chảy. Chúng ta phấn đấu cả đời để có những title, tài sản ...và chính điều này đã label và trói buột.  đóng khung mình. 

- Chấn thuơng tâm lý: có 2 dạng: T lớn (big T drama - sự kiện chấn động ) , t nhỏ (small t drama - sự tra tấn tâm lý kéo dài suốt thời ky tuổi thơ) => người ta dễ bị mắc kẹt và quan điểm cứng nhắc, không thể linh hoạt. Rồi bị dẫn dắt, không lối thoát. Môt điều tuyệt vời là sau khi vượt qua được chấn thương tâm lý, người đó có sức bền mạnh mẽ, sáng tạo và có sự cảm thông vô cùng lớn. Ví dụ viên ngọc trai được tạo thành do con trai bảo vệ sự xâm nhập của cát, hay cây bầu bị thương => trở thành trầm hương. 

- Chấn thương tâm lý cũng giống như chân thương thể chất, cũng nguy hiểm nếu không điều trị đúng và sự can thiêp của chuyên gia (bác sĩ). Ví dụ , như bị gãy xương, nếu ko chỉnh lại sẽ bị cong quẹo, cách chữa có thể phải bẻ ra và chỉnh lại. 

- Chúng ta không thể thông minh hơn mình ở thời điểm hiện tại - link to chấp nhận tất cả những kết quả, hệ quả, hậu quả của những lựa chọn, và dòng đời lại đưa tới những lựa chọn tiếp theo để chúng ta tiếp tục thực hiện và phát triển. Cho nên không cần phải trách hờn những lựa chon sai lầm trong quá khứ hoặc lo sợ phiên bản của mình ở tương lai. Mình của tương lai sẽ thông minh hơn, biết nhiều hơn, có nhiều tài nguyên hơn, kinh nghiệm hơn. ví dụ học sinh lớp 5 lại nghĩ và lo lắng cho bản thân ở cấp 3 hay đại học. 

"Trạng thái trọn vẹn nhất là khi bạn chết đi bạn cười và mọi người cũng cười"